Sau khi tái lập tỉnh năm 1997, Vĩnh Yên trở thành đô thị tỉnh lỵ, là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, an ninh quốc phòng của tỉnh Vĩnh Phúc; đồng thời là trung tâm du lịch sinh thái và dịch vụ vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ, vùng Đồng bằng Sông Hồng; Là đầu mối giao thông phục vụ cho các tỉnh phía Bắc, có nhiều tiềm năng lợi thế, động lực cho phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy nhanh quá trình đô thị hóa. Năm 2004, Vĩnh Yên trở thành đô thị loại III và năm 2006 trở thành TP Vĩnh Yên trực thuộc tỉnh Vĩnh Phúc với diện tích tự nhiên trên 5 nghìn ha, gồm 9 đơn vị hành chính, dân số trên 11 vạn người.