Phát biểu tại Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị cho biết, cùng với sự kiện thường niên Ngày đô thị Việt Nam (ngày 8.11), Diễn đàn Phát triển bền vững đô thị Việt Nam 2023 chính là một cơ hội để các chính quyền đô thị các địa phương, nhà quản lý, chuyên gia, tổ chức, cộng đồng có liên quan đối thoại, chia sẻ, kết nối các tri thức, bài học, thực tiễn quan trọng để cùng có những đề xuất, định hướng, cách làm hay để hiện thực hóa những nhiệm vụ trọng tâm mà Nghị quyết 06-NQ/TW và Nghị quyết 148 của Chính phủ đã đề ra để phát triển đô thị đất nước giai đoạn mới.

Với dấu mốc là Nghị quyết 06-NQ/TW về quy hoạch, xây dưng, quản lý và phát triển đô thị bền vững của Bộ Chính trị, tầm quan trọng của đô thị đối với sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước đã được khẳng định, được nâng cao, quán triệt sâu rộng đến hệ thống chính trị, chính quyền, người thực hiện và cộng đồng trên toàn quốc. Giờ đây, cùng với quan điểm “đô thị hóa là tất yếu, là động lực phát triển quốc gia”, vai trò của đô thị đã được nhìn nhận không chỉ là nơi cung cấp không gian sống có chất lượng cho người dân mà còn là nơi tập trung các nguồn lực, các cơ hội, các giải pháp đột phá, mang tính đổi mới sáng tạo, tạo ra những giá trị thặng dư lớn đối với sự phát triển của cư dân, của đô thị và của quốc gia, thậm chí đóng góp vào sự phát triển bền vững chung của đô thị - mái nhà chung của thế giới.

Cũng tại Nghị quyết 06-NQ/TW, Bộ Chính trị đã tổng kết thành tựu đã đạt được của phát triển đô thị Việt Nam sau 35 năm đổi mới. Các đô thị đã có nhiều sự đóng góp đáng tự hào ở các mặt sau: Không gian đô thị được mở rộng; hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng kinh tế - xã hội được quan tâm đầu tư theo hướng ngày càng đồng bộ và hiệu quả hơn; chất lượng sống của cư dân đô thị từng bước được nâng cao. Đô thị hoá và phát triển đô thị trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Kinh tế khu vực đô thị tăng trưởng ở mức cao, đóng góp khoảng 70% GDP cả nước. Bước đầu đã hình thành cực tăng trưởng kinh tế và trung tâm đổi mới sáng tạo; khoa học, công nghệ; giáo dục, đào tạo tại các đô thị lớn, nhất là tại Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Đến tháng 9.2023, toàn quốc có số lượng đô thị là 902 đô thị, trong đó có 2 đô thị loại đặc biệt, 22 đô thị loại I, 35 đô thị loại II, 46 đô thị loại III, 94 đô thị loại IV. Tỷ lệ đô thị hóa cả nước ước đạt trên 42,6%.

Tuy vậy, tại Nghị quyết cũng thẳng thắn nêu ra những bất cập trong phát triển đô thị. Tỷ lệ đô thị hoá đạt được thấp hơn mục tiêu đề ra trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020; chất lượng đô thị hoá chưa cao, phát triển đô thị theo chiều rộng là chủ yếu, gây lãng phí về đất đai, mức độ tập trung kinh tế còn thấp; kết cấu, chất lượng hạ tầng đô thị chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển dân số và kinh tế khu vực đô thị; chưa thích ứng với biến đổi khí hậu, ứng phó với dịch bệnh quy mô lớn;...

Để có thể thực hiện tốt các nhiệm vụ trong thời gian tới mà Nghị quyết 06-NQ/TW đặt ra, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị đã kiến nghị một số định hướng hợp tác thúc đẩy phát triển đô thị Việt Nam. Trong đó,  đối với Chính quyền đô thị tại địa phương, cần hết sức quan tâm, phát huy tính chủ động, bố trí nguồn lực, vật lực và nhân lực cho sự nghiệp phát triển đô thị tại địa phương, tập trung đầu tư nâng cấp, cải thiện chất lượng đô thị song song với quá trình đô thị hóa. Phát huy nội lực và động lực đô thị của địa phương để đáp ứng với nhu cầu tăng trưởng và sự phát triển kinh tế, xã hội. Đối với cán bộ thực hiện công tác quản lý phát triển đô thị, cần chủ động nâng cao trình độ chuyên môn, nâng cao năng lực hợp tác và phối hợp trong quá trình thực hiện các công tác quản lý phát triển đô thị, đặc biệt là các chương trình, đề án phát triển đô thị trọng điểm, Bộ trưởng nhấn mạnh.