Chuẩn bị nguồn nhân lực với giải pháp thích hợp cho quá trình thực hiện tăng trưởng xanh tại các đô thị Việt Nam

Trong quá trình phát triển đi lên của mọi thời đại, moị xã hội, từng quốc gia, con người luôn là trung tâm, mục đích, là động lực của sự phát triển bởi vì chính con người là chủ thể định hướng, dẫn dắt và thực hiện sư phát triển đó, hay nói một cách khác sự phát triển là của con người, do con người và vì con người.

Hướng tới phong trào kỷ niệm Ngày Đô thị Việt Nam 8/11 năm nay, chủ đề phát động chính mang tính thời đại, toàn cầu, để các đô thị phấn đấu thực hiện trong thời gian tới- đó là “ Xây dựng đô thị tăng trưởng xanh”. Để làm tốt công tác này, việc chuẩn bị nguồn nhân lực cho quá trình thực hiện tăng trưởng xanh tại các đô thị Việt Nam là rất cần thiết. Nguồn nhân lực tại các đô thị ở đây được hiểu bao gồm tất cả các cán bộ, công chức, nhất là đội ngũ lãnh đạo làm việc trong các cơ quan hành chính Nhà nước từ TW đến địa phương, trong các tổ chức chính trị, chính trị- xã hội, tổ chức nghề nghiệp, hay đội ngũ lao động trong các doanh nghiệp, cơ sở kinh tế cũng như toàn dân sống trên địa bàn đều phải hội tụ đủ các đ/k cơ bản mới có thể đáp ứng được yêu cầu của quá trình phát triển theo hướng tăng trưởng xanh với nền kinh tế xanh, cụ thể là:

Phải có một nhận thức, tư duy, quan điểm đúng đắn, thống nhất về nền kinh tế xanh và tăng trưởng xanh

Về nền “ kinh tế xanh”, theo Chương trình Môi trường của Liên Hiệp Quốc (UNEP) định nghĩa "kinh tế xanh" là một nền kinh tế nhằm cải thiện hạnh phúc con người và công bằng xã hội và giảm thiểu đáng kể những nguy cơ kiệt quệ về môi sinh. Chuyển dịch sang nền kinh tế xanh sẽ làm chậm lại sự gia tăng của hàm lượng các-bon và ngăn chặn biến đổi khí hậu. Sẽ có lợi cho sức khỏe con người, đảm bảo tính chịu đựng của hành tinh và sự sống còn của nhân loại. Thị trường toàn cầu hóa sẽ đi theo những chuỗi giá trị cung cầu xanh, với các dòng chảy mậu dịch và đầu tư được quy định nghiêm ngặt theo những nguyên lý bền vững. 

“Tăng trưởng xanh” là định hướng mới thúc đẩy kinh tế phát triển theo những mô hình tiêu thụ và sản xuất bền vững, nhằm đảm bảo nguồn vốn tự nhiên tiếp tục cung cấp những nguồn lực và dịch vụ sinh thái mà đời sống của chúng ta phụ thuộc vào, cho thế hệ này cũng như cho những thế hệ mai sau. Những chính sách tăng trưởng xanh là một phần của những cải cách chính sách cần thiết để thúc đẩy sự tăng trưởng mạnh mẽ, bền vững, mang tính hài hòa lợi ích và chia sẻ trách nhiệm cộng đồng hơn. 

Việc tăng trưởng theo hướng đổi mới ở đây có thể diễn ra trên nhiều mặt như: nâng cao năng suất lao động và tạo thêm công ăn việc làm; mở ra những thị trường mới; góp phần củng cố tài chính qua cải cách thuế khóa; làm tăng lòng tin của các nhà đầu tư; và giảm thiểu những rủi ro của những “đột biến” mang tính tiêu cực đối với sự tăng trưởng do sự kiệt quệ nguồn tài nguyên. Xanh hóa thị trường sẽ đem lại phúc lợi xã hội và sự phân phối, chăm lo cho mọi người một cách công bằng, hợp lý, chia sẻ rộng rãi sự phồn thịnh ở mức độ quốc gia cũng như toàn cầu. Đối với các nước đang phát triển, tăng trưởng xanh đặt xóa đói giảm nghèo là trọng tâm. 

Đó là những khái niệm và quan điểm hết sức cơ bản và đúng đắn, phù hợp với thông điệp chung mà tại Hội nghị thượng đỉnh RIO+ 20 năm 2012 các tổ chức quốc tế chuyên ngành trong hệ thống Liên Hiệp Quốc đã đưa ra “cộng đồng thế giới cần chuyển dịch nhanh sang nền kinh tế xanh toàn cầu để cứu trái đất và nhân loại”, đồng thời cũng là thành quả mà cộng đồng quốc tế đã có sự dày công nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm, đóng góp khoa học và trí tuệ đã đúc rút ra trong quá trình chống trọi với khủng hoảng mang tính toàn cầu ngày càng nghiêm trọng.của thời gian qua.

Từ nhận thức, quan điểm này phải có một sự đột phá, đổi mới tư duy phù hợp mới có thể thực hiện đúng mục đích, mục tiêu, hiệu quả các chính sách, chiến lược đã đề ra- Chiến lược Quốc gia về tăng trưởng xanh của Việt Nam với 10 chương trình hành động ưu tiên đã được xác định. Mọi người từ cương vị và góc độ của mình tại mỗi đô thị rất cần xác định cho rõ nhiệm vụ, trách nhiệm tham gia của mình, hiểu rõ nền kinh tế của ta từ trước tới nay có gì khác so với xu thế XANH hiện nay ? Những cơ hội và thách thức; những thành quả và sai lầm, yếu kém ? so với mô hình phát triển bền vững, phát triển theo nền “ kinh tế xanh”, “tăng trưởng xanh”. Sự tư duy đúng đắn, sâu sắc, đổi mới, dịch chuyển nhanh, kịp thời với xu thế thời đại chính là yếu tố tạo ra sự cạnh tranh thành công, là cơ sở tạo nên tốc độ phát triển nhanh hay chậm của mỗi nền kinh tế..

Phải có sự đào tạo, bồi dưỡng, trang bị kiến thức, ký năng, tâm thế, ý thức trách nhiệm đối với tất cả mọi đối tượng theo sự đặc thù, đa dạng của mình

Đối với cán bộ, công chức thì quá trình này hoàn toàn mang tính đặc thù chuyên nghiệp và cập nhật tình hình, thành tựu khoa học, công nghệ quốc tế.

Đối với người dân, cộng đồng cần được giáo dục từ nhỏ, trong nhà trường , trong gia đình cũng như ngoài xã hội, cộng đồng dân cư mới có thể hình thành tốt nhân cách, ý thức, tâm thê của các công dân tương lai, nhất là công dân tại các đô thị, nơi mà từng ngày, từng giờ việc bảo vệ môi trường sinh thái, môi trường sống và làm việc luôn bị nguy cơ ô nhiếm từ nước thải, rác thải, xăng dầu, bụi bẩn, tiếng ồn, khí thải từ các khu công nghiệp, từ mật độ xây dựng cao, mật độ dân cư cao, v.v…

Cần làm tốt công tác truyền thông bởi vì nhận thức đúng mới có hành động đúng mà nhận thức là cả một quá trình phải được phổ biến, tuyên truyền, giáo dục, hình thành và tác động thường xuyên, liên tục chứ không thể chỉ tuyên truyền ào ào, mang tính phong trào, thời vụ; chiến lược, chương trình hành động không phải chỉ để cho lãnh đạo chính phủ hay cán bộ, công chức nhà nước mà phải là toàn dân đều biết, hiểu, thấm nhuần và cùng tham gia.

Sự thực hiện theo các ngành nghề, lĩnh vực hết sức khác nhau, mang tính đặc thù riêng biệt song cần phải được thực hiện đồng bộ, thống nhất, lồng ghép giữa các ngành nghề, lĩnh vực và phải được lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, quyết liệt với phương pháp và biện pháp phù hợp. Cụ thể như đối với khu vực đô thị, khi gợi ý về phương pháp thực hiện tăng trưởng xanh trong thời gian tới- Thứ trưởng Bộ Xây Dựng Việt Nam Nguyễn Thanh Nghị đã nêu rõ “Cần đưa quan điểm phát triển xanh và tiêu chí xanh vào công tác quy hoạch, thiết kế, xây dựng cơ sở hạ tầng đô thị như: cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải, cung cấp năng lượng, viễn thông, phát triển mạng lưới giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao và không gian xanh đô thị. Kế đến là phải ưu tiên phát triển hạ tầng đô thị xanh với hệ thống giao thông xanh, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải; sử dụng năng lượng tái tạo, đổi mới và sử dụng công nghệ, kỹ thuật, vật liệu sạch. Ngoài ra, phải tiếp cận, ứng dụng rộng rãi các tiến bộ khoa học - công nghệ trong phát triển công trình xanh, đô thị xanh. Và yếu tố cuối cùng là phải tuyên truyền, vận động khuyến khích cộng đồng xã hội tham gia phát triển đô thị xanh, xây dựng nếp sống văn minh đô thị, bảo vệ môi trường; có chính sách thu hút các nhà tài trợ, các tổ chức phát triển, các nhà đầu tư tham gia xây dựng và phát triển công trình xanh, đô thị xanh; có chính sách để phát triển đô thị theo hướng tăng trưởng xanh là một hướng ưu tiên trong phát triển đô thị Việt Nam”

Ngô Thị Tám

Ths. CVCC, Phó Tổng thư ký

Hiệp hội các đô thị Việt Nam

07-11-2013