Hội thảo Việt Nhật về phát triển đô thị ngày 1/3/2012

Việt Nam và Nhật bản đã thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1973. Từ năm 1992, quan hệ giữa Việt Nam-Nhật Bản đã phát triển nhanh chóng trên nhiều lĩnh vực kinh tế chính trị, giao lưu văn hóa và đã hình thành khuôn khổ quan hệ ở tầm vĩ mô; sự hiểu biết giữa hai nước không ngừng được tăng lên.

Việt Nam và Nhật bản đã thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1973. Từ năm 1992, quan hệ giữa Việt Nam-Nhật Bản đã phát triển nhanh chóng trên nhiều lĩnh vực kinh tế chính trị, giao lưu văn hóa và đã hình thành khuôn khổ quan hệ ở tầm vĩ mô; sự hiểu biết giữa hai nước không ngừng được tăng lên. Nhật Bản là nước tài trợ ODA lớn nhất cho Việt Nam. Trong lĩnh vực xây dựng Nhật Bản chủ yếu hỗ trợ ODA cải tạo xây dựng mới các tuyến đường cấp quốc gia, cấp nước và phát triển hạ tầng đô thị.

Hiện nay, nhu cầu phát triển và chỉnh trang đô thị của Việt Nam là rất lớn. Ngày 7/4/2009, tại Quyết định số 445/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt “Điều chỉnh định hướng quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống đô thị Việt Nam đến năm 2025 và tầm nhìn 2050” với mục tiêu chiến lược: từng bước xây dựng hoàn chỉnh hệ thống đô thị Việt nam phát triển theo mô hình mạng lưới, cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội phù hợp, đồng bộ, hiện đại, có môi trường và chất lượng, đô thị sống tốt, có nền kiến trúc đô thị tiên tiến giàu bản sắc, có tính cạnh tranh cao trong phát triển kinh tế- xã hội quốc gia và quốc tế.

Hệ thống đô thị Việt Nam đã phát triển khá nhanh, đến nay toàn quốc có trên 760 đô thị. Trên phạm vi không gian lãnh thổ, cơ bản đã hình thành rõ nét một số vùng đô thị hóa, trong mỗi vùng đã đảm bảo ít nhất có một đô thị hạt nhân đóng vai trò là cực tăng trưởng thúc đẩy sự phát triển của vùng. Mạng lưới đô thị cả nước đã được hình thành và phát triển trên cơ sở các đô thị trung tâm, gồm thành phố trung tâm cấp quốc gia, khu vực và quốc tế. Trong đó có 02 đô thị loại đặc biệt (Thủ đô Hà Nội với dân số khoảng 6,5 triệu người, Thành phố Hồ Chí Minh trên 7 triệu người). Mạng lưới đô thị quốc gia được phân cấp, bao gồm: các đô thị trung tâm cấp quốc gia; các đô thị trung tâm cấp vùng liên tỉnh; các đô thị trung tâm cấp tỉnh; các đô thị trung tâm cấp huyện; các đô thị trung tâm cụm các điểm dân cư nông thôn. Đô thị loại V có quy mô dân số từ 4-50 nghìn người, đô thị loại IV từ 50-150 nghìn người, các đô thị từ loại III trở lên có 150 nghìn – 5 triệu người. Dân cư đô thị đã tăng từ 20,7% (năm 1999) lên khoảng trên 31% (năm 2011);       

Tuy nhiên phát triển đô thị Việt Nam còn đang phải đối mặt với một số khó khăn như: Đô thị hóa nhanh, “nóng” vượt khả năng điều hành của chính quyền đô thị. Sự phát triển còn thiếu đồng bộ, chưa chú trọng nhiều đến yếu tố chất lượng; ùn tắc giao thông, úng ngập, triều cường... tài chính đầu tư phát triển hạ tầng  cũng đang chịu sức ép vay nợ với những rủi ro cao cho các địa phương hay việc phát triển dàn trải, khó tập trung nguồn lực và vốn để đầu tư tạo thế cạnh tranh cho các đô thị lớn (đô thị động lực trung tâm của vùng và của đất nước).

Kể từ khi thực hiện chính sách “Đổi mới”, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế. Tuy nhiên, là một quốc gia với mức thu nhập trung bình và đang trong quá trình hội nhập sâu rộng đòi hỏi Việt Nam phải tái cơ cấu lại và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế. Để thực hiện các nhiệm vụ quan trọng trên, chúng tôi rất cần có sự chia sẻ những kinh nghiệm từ các nước, các tổ chức quốc tế và nhận được sự hỗ trợ tích cực của cộng đồng quôc tế trong quá trình cải tổ để giúp Việt Nam đạt được mục tiêu trở thành nước công nghiệp trước năm 2020.

Nhật bản là một trong những nước có kinh nghiệm trong phát triển mạng lưới giao thông công cộng hiện đại, giải quyết tốt công tác quy hoạch, quản lý đất đai, quản lý và điều tiết tốt các hoạt động đầu tư phát triển đô thị; trong việc khuyến khích các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân tham gia cải tạo, chỉnh trang và phát triển mới đô thị; trong việc phát triển dịch vụ, tiện ích công cộng có chất lượng hiệu quả đến từng nhóm đối tượng xã hội nâng cao chất lượng đô thị và điều điệu sống cho nhân dân.

Chúng tôi tin rằng với sự hợp tác, tăng cường đầu tư của Nhật Bản vào phát triển đô thị và hạ tầng tại Việt Nam, cùng với việc tăng cường mở rộng việc chia sẻ kinh nghiệm, công nghệ và kiến thức của Nhật Bản trong lĩnh vực kỹ thuật đô thị và kiến trúc vớiViệt Nam sẽ góp phần vào quá trình phát triển bền vững đô thị Việt Nam và tăng cường quan hệ Việt - Nhật; Hội thảo lần này sẽ là diễn đàn trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm giữa hai Bộ trong lĩnh vực quản lý, phát triển đô thị cũng như tăng cường khả năng hợp tác giữa các doanh nghiệp Việt Nam, Nhật Bản  trong triển khai công tác xây dựng và phát triển đô thị tại Việt Nam.

Nguồn: Trích phát biểu của Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Trịnh Đình Dũng

01-03-2012